Quan hệ Mỹ – Trung lại rơi vào trạng thái căng thẳng mới khi Nhà Trắng đưa ra những cáo buộc đanh thép về việc Bắc Kinh tổ chức các chiến dịch đánh cắp trí tuệ nhân tạo (AI) của Mỹ trên “quy mô công nghiệp”.
Thông tin này được công bố vào thứ Năm (23/4) thông qua một bản ghi nhớ của Michael Kratsios, Giám đốc Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà Trắng, ngay trước thời điểm diễn ra cuộc gặp cấp cao giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình.
Theo cáo buộc từ phía Mỹ, các thực thể từ Trung Quốc đã sử dụng mạng lưới hàng chục nghìn tài khoản ủy quyền cùng các kỹ thuật bẻ khóa tinh vi để thực hiện quá trình “chưng cất” (distillation) mô hình.
Kỹ thuật này cho phép họ huấn luyện các mô hình AI nhỏ dựa trên đầu ra của các hệ thống tiên tiến từ Mỹ, từ đó sao chép năng lực đổi mới với chi phí cực thấp mà không cần qua nghiên cứu gốc. Washington khẳng định đây là hành vi khai thác dữ liệu độc quyền có hệ thống nhằm rút ngắn khoảng cách công nghệ một cách bất hợp pháp.
Động thái này ngay lập tức vấp phải sự phản đối gay gắt từ phía Bắc Kinh. Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington đã bác bỏ hoàn toàn các cáo buộc, gọi đây là những thông tin “vô căn cứ” và khẳng định nỗ lực bảo hộ sở hữu trí tuệ của mình.
uy nhiên, sự việc này đã giáng một đòn mạnh vào niềm tin giữa hai cường quốc, đe dọa phá vỡ sự ổn định mong manh vốn vừa được thiết lập sau thỏa thuận hòa giải vào tháng 10 năm ngoái.
Sự siết chặt của Nhà Trắng cũng đang đẩy các tập đoàn công nghệ Mỹ như Nvidia vào thế khó. Dù đã được cấp phép bán hàng có điều kiện từ tháng 1, nhưng Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick tiết lộ hiện vẫn chưa có lô hàng chip AI hiệu năng cao nào được xuất sang Trung Quốc.
Với tuyên bố sẽ áp dụng các biện pháp trừng phạt nghiêm khắc và chủ động hỗ trợ các công ty nội địa phòng vệ, Washington đang cho thấy quyết tâm bảo vệ lợi thế AI bằng mọi giá trước khi bước vào các vòng đàm phán quan trọng tại Bắc Kinh vào tháng tới.
