Xung đột tại Trung Đông đã nhanh chóng vượt khỏi vị thế một rủi ro ngoại biên để trở thành tâm điểm lo ngại của giới đầu tư, giữa kịch bản bất ổn quyền lực ở Iran và nguy cơ chiến sự lan rộng trong khu vực, đe dọa chuỗi cung ứng năng lượng và triển vọng lạm phát toàn cầu.
Các cuộc tấn công của Mỹ và Israel cuối tuần qua được cho là đã khiến Lãnh tụ tối cao Iran, Ali Khamenei, thiệt mạng. Tehran sau đó đáp trả bằng các đòn tấn công nhằm vào các thành phố vùng Vịnh, buộc nhiều hãng hàng không hủy chuyến và khiến tàu chở dầu tạm dừng di chuyển qua Eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Giới phân tích cho rằng mối nguy lớn nhất hiện nay không chỉ là leo thang quân sự, mà còn là sự mù mờ về cấu trúc quyền lực kế nhiệm tại Iran. Hệ thống chính trị đặc thù của Cộng hòa Hồi giáo, cùng ảnh hưởng sâu rộng của Lực lượng Vệ binh Cách mạng, khiến khả năng chuyển giao quyền lực trở nên khó dự đoán và tiềm ẩn nguy cơ bất ổn kéo dài.
Giá dầu, vốn đã tăng liên tục nhiều tuần, hiện phụ thuộc lớn vào phản ứng của các nước sản xuất và mức độ gián đoạn vận chuyển trong khu vực. Những biến động này có thể làm trầm trọng thêm áp lực lạm phát và thử thách vai trò trú ẩn của trái phiếu chính phủ.
“Thị trường đang định giá lại rủi ro, không chỉ là cú sốc địa chính trị tức thời mà còn là nguy cơ thay đổi chế độ và xung đột dai dẳng,” ông Rong Ren Goh, quản lý danh mục trái phiếu tại Eastspring Investments, nhận định. Theo ông, trừ khi Tehran phát tín hiệu rõ ràng về đàm phán, biến động có thể còn kéo dài.
Trong phiên đầu tuần, dầu Brent tăng khoảng 8%, nâng mức tăng từ đầu năm lên gần 30%. Dòng tiền phòng thủ cũng chảy mạnh vào vàng và trái phiếu Kho bạc Mỹ, trong bối cảnh nhà đầu tư đồng thời phải cân nhắc các yếu tố bất định từ chính sách của Tổng thống Donald Trump.
Giá vàng đã tăng 24% kể từ đầu năm 2026, trong khi chỉ số S&P 500 của Mỹ chỉ nhích nhẹ khoảng 0,5%, phản ánh tâm lý thận trọng của thị trường cổ phiếu.
Trong một báo cáo cuối tuần, các nhà phân tích của Barclays cảnh báo nhà đầu tư có thể đang đánh giá thấp nguy cơ leo thang. Dù lịch sử cho thấy thị trường thường nhanh chóng xóa bỏ “phí bảo hiểm rủi ro địa chính trị”, ngân hàng này cho rằng kịch bản mất kiểm soát không thể bị loại trừ.
Barclays cũng lưu ý những điểm dễ tổn thương khác của thị trường, bao gồm định giá cao trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và rủi ro tích tụ tại thị trường tín dụng tư nhân. Ngân hàng này khuyến nghị chưa nên vội vàng mua vào khi thị trường điều chỉnh, trừ khi chứng khoán Mỹ giảm sâu, chẳng hạn trên 10% đối với S&P 500, để cải thiện tương quan rủi ro/lợi nhuận.
