Reviewsanfx.com – Cuộc điều tra nhằm vào Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell đang làm dấy lên những quan ngại sâu sắc về mức độ độc lập của ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới, trong bối cảnh căng thẳng giữa Fed và chính quyền Mỹ leo thang chưa từng có.
Điều gì xảy ra nếu Fed chịu sức ép chính trị?
Trong tuyên bố cứng rắn ngày 11/01, ông Jerome Powell xác nhận bản thân đang là đối tượng của một cuộc điều tra hình sự liên quan đến dự án cải tạo trụ sở Fed. Ông cho rằng đây chỉ là “cái cớ” nhằm gây áp lực chính trị, buộc Fed phải đẩy nhanh tiến trình hạ lãi suất theo mong muốn của Nhà Trắng.
Phản ứng này được xem là bước ngoặt lớn trong cuộc đối đầu kéo dài giữa Fed và chính quyền Tổng thống Donald Trump. Trước đó, ông Trump liên tục công khai chỉ trích Chủ tịch Fed vì duy trì lập trường thận trọng với chính sách tiền tệ, trái với kỳ vọng nới lỏng mạnh tay từ phía chính quyền.
Dù tuyên bố không biết về hành động của Bộ Tư pháp, Tổng thống Trump vẫn tiếp tục nhấn mạnh rằng người kế nhiệm ông Powell, khi nhiệm kỳ Chủ tịch Fed kết thúc vào tháng 5 tới, sẽ là người ủng hộ mạnh mẽ việc giảm lãi suất.
Thị trường phản ứng thận trọng
Ngay trong phiên giao dịch châu Á ngày 12/01, đồng USD giảm nhẹ so với các đồng tiền chính khác. Giá vàng bật tăng lên mức cao kỷ lục, trong khi hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ giảm điểm. Đồng thời, kỳ vọng về khả năng Fed hạ lãi suất trong ngắn hạn cũng gia tăng.
Damien Boey, Quản lý danh mục tại Wilson Asset Management, nhận định ông Powell đã thay đổi cách tiếp cận. “Lần này, ông ấy chọn đối diện trực tiếp với vấn đề cốt lõi: Fed không điều hành chính sách theo ý chí của Tổng thống,” ông nói.
Khả năng Fed đưa ra quyết định chính sách độc lập lâu nay được xem là trụ cột của hệ thống tài chính Mỹ, góp phần củng cố niềm tin vào đồng USD và thu hút dòng vốn toàn cầu. Việc nền tảng này bị nghi ngờ đang làm gia tăng bất ổn trên thị trường.
Cảnh báo về những hệ quả ngoài dự kiến
Karl Schamotta, Chiến lược gia trưởng tại Corpay, cảnh báo rằng việc gây sức ép lên Fed thông qua đe dọa pháp lý có thể kéo theo những hệ quả nghiêm trọng. Theo ông, điều này có thể làm gia tăng kỳ vọng lạm phát, làm suy yếu vai trò trú ẩn an toàn của đồng USD, đồng thời đẩy lợi suất trái phiếu dài hạn tăng mạnh, qua đó nâng chi phí vay mượn trên toàn nền kinh tế Mỹ.
Richard Yetsenga, Kinh tế trưởng tại ANZ, cho rằng cả ba trụ cột chính sách của Fed là lãi suất, bảng cân đối kế toán và khung giám sát ngân hàng, đều có nguy cơ biến động mạnh. “Hình ảnh một Fed mang tính kỹ trị, vốn được thị trường tin tưởng suốt nhiều thập kỷ, đang dần phai nhạt,” ông nhận xét.
Trong khi đó, Christopher Hodge, Kinh tế trưởng phụ trách Mỹ tại Natixis, cho rằng thị trường có thể đang tạm thời bỏ qua những “nhiễu loạn” xoay quanh Fed, nhưng trạng thái bình tĩnh này khó duy trì lâu dài.
Ở chiều ngược lại, Andrew Lilley, Chiến lược gia lãi suất trưởng tại Barrenjoey, tỏ ra lạc quan hơn. Ông nhận định việc ông Trump phải gia tăng sức ép công khai cho thấy chính quyền không còn nhiều công cụ can thiệp trực tiếp. Theo ông, lãi suất điều hành cuối cùng vẫn sẽ phản ánh quan điểm của đa số thành viên Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC).
Dù vậy, những nghi ngờ về quyền tự quyết của Fed đã bắt đầu ăn sâu trong tâm lý thị trường. Các chuyên gia cho rằng vấn đề độc lập của Fed đang trở thành câu hỏi then chốt và nhiều khả năng sẽ tiếp tục bị soi xét sau mỗi cuộc họp chính sách.
Cuộc đối đầu hiện tại không chỉ tác động đến chính sách tiền tệ Mỹ, mà còn tiềm ẩn ảnh hưởng rộng hơn tới niềm tin toàn cầu vào uy tín và tính độc lập của các thể chế kinh tế Mỹ.
